Šta je socijalni marketing?
Socijalni marketing je sistemsko primenjivanje marketinga uz druge koncepte i tehnike da bi se postigli specifični ciljevi ponašanja orijentisanog na opšte dobro. Socijalni marketing započeo je kao formalna disciplina 1971. godine objavljivanjem prvog izdanja knjige Social Marketing marketinških eksperata Filipa Kotlera i Eduarda L. Roberta (Philip Kotler and Eduardo L. Roberto). Govoreći o takozvanim "kampanjama za društvenu promenu", Kotler i Roberto uveli su ovaj pojam kada su napisali da "Kampanja za društvenu promenu predstavlja organizovan napor koji ulaže jedna grupa (agent promene) koja pokušava da ubedi druge (ciljna grupa koja promenu prihvata) da prihvate, modifikuju ili napuste određene ideje, stavove, prakse ili ponašanja."
Dok se socijalni marketing inicijalno razvio iz želje da se iskoriste komercijalne marketinške tehnike, on je poslednje decenije sazreo u mnogo integrativniju i inkluzivniju disciplinu koja se oslanja na čitav niz pristupa iz društvenih nauka i socijalne politike kao i marketinga. Socijalni marketing se sve više opisuje kao disciplina koja ima "dva roditelja" - "društveni roditelj" = društvene nauke i socijalne politike i "marketinški roditelj" = marketinški pristupi komercijalnog i javnog sektora.
Poslednjih godina došlo je do značajnog teorijskog pomaka u smislu pravljenja razlike između "strateškog socijalnog marketinga" i "operativnog socijalnog marketinga". Do sad veliki deo literature i primera slučajeva usredsređivalo se na "operativni socijalni marketing" koji je korišćen da bi se postigli specifični ciljevi ponašanja različite vrste publike u odnosu na različite teme. Ipak, sve više napora ide u pravcu da se socijalni marketing upravi "ka gore" i da se iskoristi kako bi se uticalo na „kreiranje politika" i „strateški razvoj". Ovde fokus nije toliko na određenoj vrsti publike i radu na određenoj temi, koliko na korišćenju marketinških strategija kako bi se uticalo na delotvorno razvijanje politika i strategija i njihovo vođenje.
Razlika između socijalnog i komercijalnog marketinga
Iako se ponekad smatra da "socijalni marketing" samo koristi standardne prakse komercijalnog marketinga kako bi se postigli nekomercijalni ciljevi, to predstavlja donekle pojednostavljeno gledište. Primarni cilj "socijalnog marketinga" je "opšte dobro", dok je cilj "komercijalnog marketinga" finansijski. To ne znači da komercijalni marketinški stručnjaci ne mogu da doprinesu postizanju opšteg dobra. Važno je ne pomešati "socijalni marketing" sa drugim tipovima "komercijalnog marketinga" gde postoji doprinos opštem dobru, ali to nije primarni cilj. Na primer, "marketing društvene prirode" (societal marketing), "marketing vezan za društveni cilj" (cause-related marketing) ili "pro-društveni marketing" (pro-social marketing), svi oni predstavljaju aspekte komercijalnog marketinga koji mogu da doprinesu na različite načine "opštem dobru", ali razlika između njih i "socijalnog marketinga" je u tome što u njihovom slučaju "opšte dobro" nije primarni cilj, već srodan cilj u okviru pružanja podrške komercijalnim ili finansijskim ciljevima kompanija - korišćenje prednosti rada "za opšte dobro" u cilju obezbeđivanja i održavanja privrženosti potrošača.
Ponekad se smatra da je socijalni marketing prevashodno ograničen na određen spektar klijenata - neprofitne i zdravstvene organizacije ili vladine agencije. Zaista, to često jesu klijenti agencija za socijalni marketing, ali ciljevi postizanja društvene promene nisu ograničeni na vladine i neprofitne humanitarne organizacije; tako bi se moglo tvrditi da PR aktivnosti poput finansiranja umetnosti od strane neke kompanije predstavljaju primer socijalnog marketinga.
Izrada ovog dela sajta omogućena je uz podršku američkog naroda kroz donaciju USAID-a br. 169-A-0006-00104-00. Mišljenja izneta na ovom delu sajta su izneta od strane inicijatora izrade ovog veb sajta i nužno ne oslikavaju mišljenje ISC-a, USAID-a ili Američke vlade.
